VADEMECUM MŁODEGO PRZEDSIĘBIORCY - przedsiębiorcza mama, czyli czy przy jednoosobowej działalności gospodarczej przysługuje urlop macierzyński?

Wychodząc naprzeciw baby boom, który ostatnio obserwuję, dziś wpis przede wszystkim dla Pań. Na pewno wśród Was istnieje grupa, którą przed założeniem działalności gospodarczej wstrzymywała myśl, że jako przedsiębiorca nie będziecie mieć prawa do urlopu i zasiłku macierzyńskiego na takich warunkach jak pracownice zatrudnione na umowie o pracę. Jednak czy to rzeczywiście prawda? Co w przypadku gdy jednocześnie będziecie zatrudnione na umowie o pracę i będziecie prowadzić swoją działalność gospodarczą?


Dla przedsiębiorców co do zasady nie funkcjonuje takie pojęcie jak urlop macierzyński. Czy to oznacza, że jeśli założycie własną działalność nie będziecie mieć prawa do poświęcenia czasu dziecku i odpoczynku po porodzie? Oczywiście, że macie takie prawo! Co więcej, inaczej niż w przypadku pracowników, czas po porodzie to okres który możecie dowolnie kształtować.


Kobieta-przedsiębiorca ma prawo do korzystania z ZASIŁKU MACIERZYŃSKIEGO, który można pobierać przez cały okres wskazany w kodeksie pracy jako urlop macierzyński, w okresie trwania jej ubezpieczenia chorobowego. W poprzednim wpisie „Przedsiębiorca na zwolnieniu lekarskim” przypomniałam Wam jakie składki do ZUS jesteście zobowiązani uiszczać jako przedsiębiorca. Jeśli więc będziecie opłacać dobrowolną składkę chorobową, będzie Wam przysługiwał nie tylko zasiłek chorobowy, ale również zasiłek macierzyński.


Co ważne, kobieta pobierająca zasiłek macierzyński ma dwie możliwości: albo może dalej prowadzić działalność bez utraty prawa do zasiłku, albo zawiesić prowadzenie działalności. Pamiętacie jak w poprzednim wpisie pisałam Wam o utracie prawa do zasiłku chorobowego, jeśli w trakcie zwolnienia lekarskiego podejmiecie działalność zarobkową? Pamiętajcie, że ta zasada nie obowiązuje jeśli chodzi o zasiłek macierzyński! Pobierając ten zasiłek możecie dalej wykonywać czynności związane z prowadzeniem Waszej działalności gospodarczej a nawet podejmować inne dodatkowe zatrudnienie. Nie ma też żadnego prawnego zakazu, aby w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego z umowy o pracę założyć własną działalność gospodarczą. Robicie śliczne kocyki na drutach w przerwach pomiędzy opieką nad swoją kruszynką i macie już kilka klientek na swoje wyroby? Możecie zacząć być przedsiębiorcą nie tracąc prawa do zasiłku.


Trzeba jednak pamiętać o kilku formalnościach jeśli chcecie pobierać zasiłek macierzyński. Przede wszystkim, jeśli nie chcecie opłacać dobrowolnych składek na ubezpieczenie społeczne, należy wyrejestrować się z ZUS (na druku ZUS ZWUA) i dokonać ponownej rejestracji już z innego tytułu (na druku ZUS ZZA). W trakcie pobierania zasiłku obowiązkowo podlegacie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w ramach otrzymywanego świadczenia. Jeśli już jesteście na zasiłku składki te „opłaca” ZUS, Wy regulujecie tylko składkę zdrowotną, choć i z niej od stycznia 2016 roku możecie być zwolnione (gdy pobierany zasiłek macierzyński nie przekracza miesięcznie kwoty świadczenia rodzicielskiego). Jednak do momentu otrzymania decyzji o jego przyznaniu opłacacie składki w pełnej wysokości. Powyższe nie dotyczy sytuacji, gdy prowadząc własną działalność jednocześnie jesteście zatrudnione na umowę o pracę.


Jak już Wam wspominałam w poprzednich wpisach, jeśli z tytułu umowy o pracę uzyskujecie co najmniej minimalne wynagrodzenie, opłacanie składek z tytułu prowadzonej działalności jest dobrowolne, poza składką zdrowotną. Jeśli więc urodzicie dziecko, nawet jeśli będziecie dobrowolnie opłacać składkę na ubezpieczenie społeczne, zasiłek macierzyński otrzymacie tylko z tytułu umowy o pracę. Jeśli jednak jesteście zatrudnione na niepełny etat i Wasze wynagrodzenie jest niższe od minimalnego, wówczas podlegacie obowiązkowo ubezpieczeniom z dwóch tytułów. W takiej sytuacji możecie się zdecydować na opłacanie wyższych składek na ubezpieczenie chorobowe i pozyskać zasiłek macierzyński z dwóch tytułów.


Jeśli chodzi o praktyczne uwagi dla młodych przedsiębiorców, którzy nadal opłacają „Mały ZUS” i martwią się w związku z tym o wysokość zasiłku macierzyńskiego, warto wiedzieć, że zasiłek ten ulega podwyższeniu w stosunku do naliczonego do wysokości 1000 zł miesięcznie. Od stycznia 2016 roku zmieniły się zasady obliczania zasiłków macierzyńskich, które miały na celu wyeliminować zjawisko związane z opłacaniem przez matki jednorazowo wysokich składek ZUS i następnie pobieraniem przez cały okres „urlopu macierzyńskiego” wysokiego zasiłku. Sposób obliczania zasiłku w takim wypadku jest inny dla kobiet, które podlegających ubezpieczeniu co najmniej 12 miesięcy, inny dla ubezpieczonych przez okres powyżej miesiąca, ale mniej niż 12 miesięcy, a jeszcze inny jeżeli przed urodzeniem dziecka nie minie nawet miesiąc ubezpieczenia. Ponieważ kwestia ta jest dość skomplikowana poświęcę jej odrębny wpis.


Jak widzicie, nie warto bać się zakładania własnej działalności nawet jeśli planujecie powiększenie rodziny. Wręcz przeciwnie, coraz częściej zdarzają się przedsiębiorcze mamy, które na urlopie macierzyńskim decydują się na zostanie przedsiębiorcą. Jeśli macie jakieś pytania zapraszam do kontaktu i dyskusji.